Het aantal dak- en thuislozen stijgt in Den Haag, en de situatie op straat wordt nijpender door bezuinigingen en een strenger beleid. Politici en instellingen nemen afstand. Om gemeenteraadsleden hierop te attenderen, serveren daklozen op donderdag  1 september tussen 8:30 en 9:00 uur soep op het Haagse stadhuis. Soep, omdat er ook geen geld meer is voor de Soepbus.

“Het aantal daklozen stijgt in Den Haag”, zegt Frank van der Schee, straatambassadeur bij De Achterban, het platform voor en door (voormalig) dak- en thuislozen en druggebruikers.  “Dit komt door nieuwe maatregelen en bezuinigingen. Toeslagen en budgetten verdwijnen. Huisuitzettingen worden vaker toegewezen door rechtbanken. Eigen bijdragen worden ingevoerd of verhoogd.” Hoewel de gemeente haar best doet om dak- en thuislozen zoveel mogelijk te ontzien bij de bezuinigingen, wordt toch de subsidie op de Soepbus ingetrokken.

“Terwijl er geen alternatief is voor de tientallen mensen die hiervan afhankelijk zijn”, vertelt Elly Burgering, coördinator van het Straat Consulaat – de stichting die De Achterban ondersteunt.“Politici en instellingen in de maatschappelijke opvang moeten hun verantwoordelijkheid nemen”, zegt Burgering.

“Omdat wethouders van centrumgemeenten niet tot afspraken kunnen komen, past iedere stad zijn eigen – te strenge – versie van de regiobinding toe. Mensen uit een andere regio worden weggestuurd, zonder overdracht. Zij raken op drift, zijn illegaal in eigen land. En als het gaat om problemen rond de grote groepen arbeidsmigranten, wijzen de plaatselijke overheidsdiensten naar elkaar of naar de landelijke overheid. Oplossingen blijven uit.”

“Een pasjessysteem voor dag- en nachtopvang wordt via de krant aangekondigd, wat tot veel onrust leidt”, zegt Elly Burgering. “Wethouder Baldewsingh wil met dit systeem ‘niet-rechthebbenden’ uit zijn Maatschappelijke Opvang weren. Daardoor vallen daklozen zonder psychiatrische problemen of voor wie nog geen passende voorziening bestaat, tussen wal en schip.” Ondertussen maken instellingen zich druk om de eigen subsidie en concurreren zij met andere voorzieningen, in plaats van samen te proberen de basisvoorzieningen overeind te houden.

“Kijk kritischer naar wat instellingen doen. Geef daarbij cliënten meer macht. Cliëntenraden weten wat er speelt”, zegt Frank van der Schee. “Beleidsambtenaren nemen afstand, ‘sturen op beleid’ noemen ze dat. Zo zien ze niet meer wat in de voorzieningen of op straat gebeurt. Wat niet weet, wat niet deert. Zakelijkheid wint het van medemenselijkheid. Wij willen de raadsleden uitnodigen om de laagdrempelige opvangvoorzieningen te blijven bezoeken. Wij kunnen straks geen soep meer bieden, maar wij kunnen de raadsleden wel rondleiden!”

Wijzigingen in de AWBZ

Vanaf 2012 worden stapsgewijs nieuwe maatregelen ingevoerd rondom de financiering van de langdurige zorg in de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten). Dit zijn de vier wijzigingen:

– Per 1 januari 2012 kunnen alleen mensen met een verblijfsindicatie aanspraak maken op een Persoons Gebonden Budget (PGB). Een verblijfsindicatie krijg je van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) wanneer je zoveel zorg nodig hebt dat verblijf in instelling wordt aangeraden. Wie een andere indicatie heeft (bijvoorbeeld individuele begeleiding, verpleging of dagbesteding) heeft daardoor minder te kiezen. Dakloosheid op zich leidt niet tot een aanspraak op een AWBZ verblijfsindicatie, maar een dubbele diagnose (psychiatrische problemen en een verslaving) bijvoorbeeld wel.

-Per 1 januari 2013 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de begeleiding van thuiswonende mensen met een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking en van jongeren met psychiatrische problematiek in combinatie met opvoed- en opgroeiproblemen. Gemeenten bekostigen dit vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

-Per 1 januari 2013 mogen waarschijnlijk alleen mensen met een IQ van 70 of lager aanspraak maken op de AWBZ. Voordat deze regel ingaat, wordt er nog onderzoek gedaan.

-Per 1 januari 2014 betalen mensen die bij een instelling wonen, huur. De eigen bijdrage wordt lager, mogelijk kom je als cliënt in aanmerking voor huurtoeslag. Dit moet ertoe leiden dat er meer rekening wordt gehouden met woonwensen van cliënten.AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten): dekt zware geneeskundige risico’s die niet onder de zorgverzekeringen vallen, zoals langdurige zorg thuis of in een instelling.

PGB (Persoons Gebonden Budget):  biedt mensen met een lichamelijke en/of geestelijke beperking een budget dat zij naar eigen inzicht kunnen besteden aan passende zorg en begeleiding.Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning): hieronder vallen de vormen van ondersteuning die gemeenten bieden aan mensen die niet kunnen meedoen in de maatschappij, zoals hulp in het huishouden of aanpassingen in een woning.Deze informatie is op basis van de beschikbare informatie tot juli 2011.